- Home
- Kanker
- Soorten kanker
- Acute leukemie
Acute leukemie
Bij leukemie is er sprake van een ongecontroleerde deling van bepaalde witte
bloedcellen. De oorzaak hiervan is een reeks veranderingen in het erfelijk
materiaal (DNA) van de beenmergcellen, waardoor deze afwijkende bloedcellen
gaan produceren. Die kwaadaardige beenmergcellen reageren bovendien niet
meer op signalen om de aanmaak te remmen als er voldoende cellen zijn
geproduceerd. Er komen dus niet alleen afwijkende, maar ook veel te veel
cellen in de bloedbaan. Door de woekering van die abnormale cellen komt de
productie van de normale bloedcellen in het gedrang.
Aanvankelijk is er alleen in het beenmerg een overmaat aan abnormale
bloedcellen. Na verloop van tijd komen die cellen in de bloedbaan en dus ook
in de organen terecht. Bepaalde weefsels kunnen dan overvol raken met
abnormale cellen. Dat is onder meer te merken aan vergrote lymfeklieren, een
vergrote milt en/of een vergrote lever.
Verschillende vormen
Er zijn verschillende vormen van leukemie. Er wordt onder meer onderscheid
gemaakt in acute leukemie en chronische leukemie. Deze vormen verschillen
van elkaar in de mate van rijping van de abnormale cellen:
-
Bij acute leukemie rijpen de bloedcellen niet uit. Omdat onrijpe cellen niet afsterven, vindt vaak in korte tijd een ophoping van onrijpe cellen plaats. Vanwege het gebrek aan rijpe witte bloedcellen treden al binnen enkele weken klachten op.
-
Er is sprake van chronische leukemie als de cellen nog redelijk goed uitrijpen. Het kwaadaardige proces verloopt veel trager, waardoor klachten lang kunnen uitblijven.
Daarnaast wordt onderscheid gemaakt op basis van het celtype van de
abnormale witte bloedcellen. Zo kennen we lymfatische leukemie en myeloïde
leukemie. Een bepaalde vorm van leukemie wordt dus aangeduid met het
onderscheid acuut of chronisch én met het type bloedcellen dat
ongecontroleerd is gaan delen.
Dit onderscheid wordt gemaakt op grond van beenmerg- en bloedonderzoek en is
belangrijk voor het kunnen bepalen van de behandeling.
De meest voorkomende vormen van leukemie zijn:
-
acute lymfatische leukemie (ALL);
-
acute myeloïde leukemie (AML);
-
chronische lymfatische leukemie (CLL);
-
chronische myeloïde leukemie (CML).
Het verloop van de ziekte is per vorm van leukemie anders.
Over chronische leukemie kunt u hier
verder lezen.
Voorkomen
Per jaar wordt in Nederland bij ongeveer 1.600 mensen leukemie vastgesteld.
De leeftijd waarop leukemie het meest voorkomt, verschilt per vorm. Zo is
acute lymfatische leukemie een ziekte die vooral bij kinderen en jonge
volwassenen wordt aangetroffen. Acute myeloïde leukemie komt daarentegen
voornamelijk voor bij volwassenen. Chronische myeloïde leukemie wordt met
name op middelbare leeftijd vastgesteld. Chronische lymfatische leukemie
komt vooral bij oudere mensen voor.
Myelodysplastisch Syndroom
Er bestaat een aantal beenmergziekten die nauw verwant zijn aan acute of
chronische leukemie. Eén daarvan is het myelodysplastisch syndroom. Dit
syndroom omvat een aantal aandoeningen waarbij de functie van de stamcellen
is verstoord. Er worden dan onvoldoende bloedcellen geproduceerd die
vervolgens ook niet goed functioneren. De ziekte kan binnen enkele jaren
overgaan in acute leukemie.
Het myelodysplastisch syndroom wordt met name op middelbare leeftijd
vastgesteld.
Laatst gewijzigd op 14 jul 2010
