Increase text size

KWF Home

Doneer Online (Giro 26000)

Kanker

Het uitstrijkje




Uw huisarts of de assistente maakt het uitstrijkje. Voordat het onderzoek plaatsvindt, stelt de huisarts of de assistente u een aantal vragen, die van belang zijn voor het beoordelen van het uitstrijkje. Sommige van de onderstaande vragen, hoeven wellicht niet aan de orde te komen, omdat het antwoord daarop al bekend is bij uw huisarts:


  • Gebruikt u een voorbehoedmiddel? Zo ja, welk (pil, condoom, spiraaltje, pessarium, prikpil)?
  • Bent u nog regelmatig ongesteld? Zo ja, wanneer was de eerste dag van uw laatste ongesteldheid?
  • Hebt u kinderen? Zo ja, hoeveel?
  • Hebt u last van ongewoon bloedverlies uit de vagina:
    • tijdens of vlak na geslachtsgemeenschap;
    • tussen twee menstruatieperioden in;
    • terwijl u al een jaar niet meer ongesteld bent geweest?

 

Ook een klein beetje bloedverlies - soms niet meer dan wat bruine afscheiding - is het waard om te melden.
 

Het onderzoek

Voor het onderzoek wordt u gevraagd met opgetrokken benen op de onderzoeksbank te gaan liggen. Uw voeten steunen op deze bank of op speciale beensteunen. Om de baarmoedermond goed zichtbaar te maken, is het nodig dat de vagina wat verder wordt geopend. Dat gebeurt met een metalen of plastic instrument, het speculum, dat vanwege zijn vorm ook wel 'eendenbek' wordt genoemd.
 

Het speculum is onder een lauwwarme kraan gehouden, zodat het niet meer zo koud is bij het inbrengen. De huisarts of assistente brengt het instrument in gesloten vorm voorzichtig in en opent het daarna langzaam (a). De baarmoedermond wordt zo goed zichtbaar.

Het uitstrijkje kan nu worden gemaakt. Met een klein plastic borsteltje of spateltje 'strijkt' de huisarts of assistente wat slijm met cellen van de baarmoedermond, vandaar de term 'uitstrijkje' (b). Sommige vrouwen ervaren dat als een vervelend gevoel.

Het slijm wordt afgestreken op een laboratoriumglaasje (c). In sommige praktijken gebruikt men een borsteltje dat in een glazen buisje met vloeistof wordt gedaan. Het speculum wordt dichtgedraaid (d) en zo uit de vagina teruggetrokken.
 

Laboratorium

Het buisje of plaatje met het uitstrijkje wordt, met uw gegevens, naar een laboratorium gestuurd. Onder een microscoop worden de cellen van de baarmoederhals bekeken op aantal en vorm. Afwijkende cellen hoeven niet op (een voorstadium van) baarmoederhalskanker te wijzen.

Ook een (voorbijgaande) ontsteking kan afwijkende cellen te zien geven.
 

Ziet u tegen het uitstrijkje op?

Over het algemeen is het laten maken van een uitstrijkje niet pijnlijk. Sommige vrouwen zien wel op tegen het onderzoek of het inbrengen van het speculum. Misschien helpt het als u met het volgende rekening houdt:


  • Het onderzoek gaat gemakkelijker als uw blaas leeg is en wanneer u uw buik ontspant.
  • Weghalen van het slijm kan een wat weeïg gevoel geven.
  • Als u geen geslachtsgemeenschap heeft, of zelden, kunt u dit bij het onderzoek ter sprake brengen. Er kan dan een kleiner speculum worden gebruikt. Zo hoeft het onderzoek ook bij vrouwen met een nauwere vagina niet pijnlijk te zijn.
  • U kunt na het uitstrijkje wat bloedverlies hebben. U hoeft zich daarover geen zorgen te maken.
  • Een uitstrijkje laten maken is niet schadelijk voor uw lichaam.
  • Het is mogelijk het uitstrijkje te laten maken bij een andere arts dan uw eigen huisarts, bijvoorbeeld als u wilt dat een vrouwelijke arts het doet. Neemt u dan contact op met de organisatie van wie u de uitnodiging ontvangt.

 

Herhalingsuitstrijkje

Soms is het nodig om een uitstrijkje over te doen. Dat betekent niet automatisch dat er afwijkingen zijn gevonden. Het is ook mogelijk dat het eerste uitstrijkje niet goed is gelukt. Als er bijvoorbeeld te weinig cellen, of niet de juiste cellen in het afgestreken slijm zitten, kan het uitstrijkje niet goed beoordeeld worden.

Een tweede onderzoek kan ook nodig zijn wanneer er wat bloed in het uitstrijkje zat. Het is daarom af te raden om een uitstrijkje te laten maken als u ongesteld bent. Als u te horen krijgt dat op korte termijn opnieuw een uitstrijkje moet worden gemaakt, kunt u altijd informeren waarom dat nodig is.

Laatst gewijzigd op 10 dec 2009
Samen voorop in de strijd