- Home
- Over Ons
- Veelgestelde vragen
- Ik wil graag informatie over preventie
- Klachten en vroege ontdekking
- HPV-vaccin tegen baarmoederhalskanker
HPV-vaccin tegen baarmoederhalskanker
Terug naar het overzicht
Veelgestelde vragen over het HPV-vaccin tegen baarmoederhalskanker.
Ter preventie van voorstadia van baarmoederhalskanker zijn er twee
HPV-vaccins op de markt om te voorkomen dat er een HPV besmetting kan
plaatsvinden. Dit omdat het Humaan Papilloma Virus (HPV) op lange termijn
kan uitgroeien tot baarmoederhalskanker.
Baarmoederhalskanker is een soort kanker die door een uitstrijkje relatief
gezien makkelijk vroeg op te sporen is. Daarnaast is er een vaccin
beschikbaar om baarmoederhalskanker te voorkomen, het zogenaamde HPV-vaccin.
Dit vaccin is in 2009 opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma voor
twaalfjarige meisjes.
HPV-vaccin via het Rijksvaccinatieprogramma
Op 1 april 2008 heeft de Gezondheidsraad een advies gegeven aan de Minister
van VWS om voor meisjes van 12 jaar een vaccinatie tegen
baarmoederhalskanker op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP).
Verreweg de meeste van hen hebben op die leeftijd nog geen seksueel contact.
De virussen die tot baarmoederhalskanker kunnen leiden worden namelijk via
seksueel contact overgebracht. Met de vaccinatie worden zij beschermd
tegen infectie met dergelijke virussen. De Gezondheidsraad adviseert wel om
langdurig de effectiviteit en veiligheid van de vaccins te blijven
volgen.
Vaccinatie (RVP)
De opkomst bij de eerste vaccinatieronde was lager dan
verwacht. Slechts zestig procent van de meisjes van 12 jaar liet zich
inenten tegen het HPV-vaccin. Afgelopen najaar volgde de tweede en
derde prik voor deze meisjes.
Vanaf 1 april 2010 worden de volgende groepen meisjes uitgenodigd
voor vaccinatie:
- meisjes geboren in 1993 tot en met 1996 die in 2009 niet hebben deelgenomen aan de vaccinatie of alsnog hebben aangegeven mee te willen doen (dit is een eenmalige mogelijkheid om alsnog de vaccinaties te krijgen)
- meisjes geboren in 1997
Beide groepen meisjes zullen de uitnodiging voor de eerste en de
tweede prik voor de zomer ontvangen. De derde prik vindt direct na de
zomerperiode plaats. GGD'en verzorgen de uitnodigingen en inentingen.
Veiligheid en bijwerkingen
Wat betreft de veiligheid van het HPV-vaccin wil KWF Kankerbestrijding graag
benadrukken dat elk medicijn aan strikte veiligheidseisen moet voldoen
voordat het toegelaten wordt op de Nederlandse markt. Uiteraard is het
belangrijk om daar toezicht op te blijven houden.
Bij ieder medicijn bestaat een risico op bijwerkingen, deze worden in de
bijsluiter benoemd. Bij het HPV-vaccin kunnen op korte termijn
bijwerkingen optreden zoals een rode huid, jeuk en koorts. De onderzoeken
naar bijwerkingen op lange termijn lopen ongeveer 6,5 jaar. Daaruit blijkt
niet dat er bijwerkingen zijn op langere termijn. De bijwerkingen zijn in
een klein-schalig onderzoek onderzocht bij twaalfjarige meisjes.
Op http://www.prikenbescherm.eu/
is meer informatie over onder andere bijwerkingen te vinden. Ook heeft het
RIVM een gratis telefoonnummer voor alle vragen over het HPV-vaccin
0800-3018051.
Wat doet het HPV vaccin?
Het HPV vaccin is een middel om HPV besmetting te vóórkomen en waardoor
baarmoederhalskanker zich niet kan ontwikkelen. Het is geen garantie dat een
HPV infectie zal uitblijven. Wanneer het HPV virus al actief is kan het
vaccin niet de infectie opruimen.
Geeft het HPV vaccin 100 procent garantie?
Nee, baarmoederhalskanker wordt vrijwel altijd veroorzaakt door het humaan
papillomavirus (HPV). Gardasil beschermt tegen de typen 6, 11, 16 en 18 van
dit virus. Het vaccin Cervarix beschermt alleen voor de typen 16 en 18.
De typen 16 en 18 zijn verantwoordelijk voor 70 procent van alle gevallen
van baarmoederhalskanker. De typen 6 en 11 veroorzaken ruim 90 procent van
alle genitale wratten. De huidige vaccins bieden nog geen volledige
bescherming.
Verschillen HPV vaccins
Gardasil en Cervarix zijn op de Nederlandse markt vrij verkrijgbaar bij de
huisarts. De werking van de verschillende vaccins is iets verschillend maar
voor preventie van baarmoederhalskanker beide vergelijkbaar. In Nederland
wordt het HPV-vaccin Cervarix toegediend bij de vaccinatie in het RVP.
Is het vaccin alleen voor meisjes/vrouwen?
Nee, de vaccins zijn goedgekeurd voor meisjes/vrouwen van 9 tot 26 jaar en
voor Gardasil ook voor jongens van 9 tot 15 jaar. Omdat de HPV infectie
seksueel overdraagbaar is kunnen ook jongens beschermd worden tegen
ontwikkeling van het HPV virus. De HPV vaccins mogen wettelijk gezien alleen
bij deze leeftijdsgroepen gevaccinineerd worden. Bij de farmaceut lopen
onderzoeken om te kijken of het mogelijk is te vaccineren bij andere
leeftijdsgroepen.
Hoe vaak moet het vaccin toegediend worden?
Voor een effectieve bescherming zijn 3 vaccinaties nodig, binnen een periode
van een jaar. Het advies is om 2 en 6 maanden na de 1e vaccinatie opnieuw
het vaccin toe te dienen. Uw huisarts heeft meer informatie hierover.
Wie betaalt het HPV vaccin?
Via het Rijksvaccinatieprogramma is het gratis. Anderen die een HPV-vaccin
willen zullen het HPV-vaccin zelf moeten betalen, tenzij uw verzekeraar een
vergoedingsregeling heeft. De kosten bedragen ongeveer 125 euro per
vaccinatie. (in totaal 3x 125 euro = 375 euro). Sommige zorgverzekeraars
hebben in de polisvoorwaarden van hun aanvullende verzekering een vergoeding
opgenomen. Het advies is om navraag te doen bij uw eigen zorgverzekeraar.
Hoeveel jaar biedt het vaccin bescherming?
Bekend is dat de HPV vaccins ongeveer 5 jaar bescherming bieden, dit omdat
de meeste studies pas enkele jaren lopen. Hoeveel vaker het vaccin mogelijk
nog toegediend zal moeten worden is niet bekend.
Moeten vrouwen nog een uitstrijkje laten maken?
Ja. Een uitstrijkje laten maken bij de huisarts of via het
Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker blijft nog steeds de methode om
baarmoederhalskanker vroegtijdig op te sporen. Het HPV vaccin biedt
bescherming om het HPV besmetting te vóórkomen, waardoor
baarmoederhalskanker zich niet kan ontwikkelen. Zoals hierboven beschreven,
het biedt nooit 100% garantie dat baarmoederhalskanker vóórkomen kan
worden.
Een uitstrijkje laten maken blijft dus belangrijk!
Gratis en programmatisch
De minister geeft aan het belangrijk te vinden dat vaccinatie tegen HPV via
het Rijksvaccinatieprogramma gratis en programmatisch wordt aangeboden. Op
deze wijze kan de aanzienlijke ziektelast van baarmoederhalskanker en het
daarmee gepaard gaande persoonlijke leed in de toekomst worden verminderd.
De minister benadrukt dat hij HPV vaccinatie alleen in het RVP kon opnemen
als deze vaccinatie kosteneffectief is, dit betekend dat de
gezondheidswinst opweegt tegen de kosten.
Het advies van de Gezondheidsraad heeft wel tot een discussie geleid.
Daarbij werden argumenten aangevoerd om het HPV-vaccin niet op te nemen in
het RVP: het is nog niet duidelijk of de gezondheidswinst opweegt tegen de
kosten.
Hoe wordt baarmoederhalskanker veroorzaakt?
Baarmoederhalskanker wordt bijna altijd veroorzaakt door een infectie met
een HPV virus, dat via het seksueel verkeer overgedragen kan worden door
mannen en vrouwen. De meeste seksueel actieve mensen lopen ooit een of meer
infecties op met HPV. De kans op besmetting met een (hoog-risico) HPV is
groter naarmate een vrouw of haar partner meer wisselende seksuele
contacten hebben. Andersom betekent het niet dat wanneer een vrouw
baarmoederhalskanker heeft, zij of haar partner 'dus' meer wisselende
contacten hebben (gehad).
Over het algemeen wordt de infectie door het afweersysteem van ons lichaam
opgeruimd binnen 1,5 jaar. Als een infectie langere tijd op de
baarmoedermond aanwezig is, kan dit leiden tot afwijkende cellen. Na een
periode van vele jaren kunnen deze afwijkende cellen zich ontwikkelen tot
baarmoederhalskanker. Zie ook: risicofactoren
en symptomen van baarmoederhalskanker.
Cijfers baarmoederhalskanker in Nederland
In Nederland is het aantal nieuwe gevallen van baarmoederhalskanker
ongeveer 700 per jaar. In 2005 overleden ongeveer 230 Nederlandse
vrouwen aan baarmoederhalskanker.
Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker
Alle vrouwen tussen de 30 en 60 jaar krijgen eens in de 5 jaar een
uitnodiging voor het gratis Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker. Door
middel van een uitstrijkje kan baarmoederhalskanker in een vroeg stadium
ontdekt worden, zelfs wanneer er nog geen klachten zijn. Zie http://www.uitstrijkje.nl/
Sinds enkele jaren wordt binnen het Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker
onderzoek gedaan of baarmoederhalskanker nóg vroeger opgespoord kan worden
door een HPV-test toe te passen bij het afnemen van het uitstrijkje. Er
wordt gekeken of deze HPV-test effectief is, hierbij worden de kosten
vergeleken met de gezondheidswinst. De overheid zal moeten beslissen aan de
hand van de resultaten of de HPV-test wordt opgenomen naast het uitstrijkje
binnen het Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker.
Wat is het standpunt van KWF Kankerbestrijding?
Opname van HPV vaccinatie in het Rijksvaccinatie Programma zal een
bijdrage leveren aan de strijd tegen kanker. Het is nog onzeker
hoelang de bescherming duurt van het HPV-vaccin omdat de onderzoeken ernaar
nog niet lang genoeg lopen. KWF Kankerbestrijding verwacht van de overheid
dat zij hierover het publiek duidelijk informeert.
Daarom blijft goede voorlichting over voorkomen en vroege ontdekking van
baarmoederhalskanker van groot belang. Want vaccinatie betekent niet dat
deelname aan het bevolkingsonderzoek voor vrouwen van 30 tot 60 jaar niet
meer nodig is. Ook geeft vaccinatie geen 100% garantie dat
baarmoederhalskanker kan worden voorkomen. En dat adequaat reageren op
klachten zoals onverwacht vaginaal bloedverlies noodzakelijk blijft.
Laatst gewijzigd op 13 apr 2010
