- Home
- Kanker
- Kanker in de familie, is het erfelijk?
- Andere soorten erfelijke kanker
Andere soorten erfelijke kanker
Erfelijke prostaatkanker
Prostaatkanker komt veel voor bij oudere mannen. Over erfelijke
prostaatkanker is nog niet zo veel bekend. Men denkt dat bij 5 tot 10% van
alle mannen met prostaatkanker een erfelijke aanleg een rol speelt. Om welk
gen, of welke genen het zou gaan, is nog niet duidelijk. DNA-onderzoek naar
een erfelijke aanleg is dus ook nog niet mogelijk. Wel kan stamboomonderzoek
enige duidelijkheid geven.
Negen van de tien mannen met een (mogelijk) erfelijke aanleg voor
prostaatkanker (90%) krijgen voor hun 85e levensjaar prostaatkanker.
Eerstegraads mannelijke verwanten van iemand met (mogelijk) erfelijke
prostaatkanker krijgen het advies om eens per twee jaar bloedonderzoek te
laten doen (PSA-test), doorgaans vanaf 50-jarige leeftijd. Zijn de
PSA-waarden verhoogd, dan volgt nader onderzoek door een uroloog.
Kenmerken van (mogelijk) erfelijke prostaatkanker
- De ziekte komt voor bij drie ofmeer verwanten.
- Bij twee of drie eerste- of tweedegraads verwanten is prostaatkanker vastgesteld vóór de leeftijd van 55 jaar.
Erfelijke maagkanker
Maagkanker komt in Nederland relatief weinig voor. Bij naar schatting 1 tot
3% van de mensen met maagkanker speelt een erfelijke aanleg een rol.
Erfelijke maagkanker is dus een zeldzame aandoening. Er zijn twee soorten
erfelijke maagkanker bekend, met enigszins verschillende kenmerken.
Een signaal dat maagkanker erfelijk kan zijn, is zoals bij andere soorten
erfelijke kanker wanneer meerdere verwanten (op relatief jonge leeftijd)
maagkanker hebben (gehad). Van één soort erfelijke maagkanker is bekend welk
gen erbij betrokken kan zijn. Dat is het CDH1/E-cadherin-gen. Met
DNA-onderzoek zijn mutaties in dit gen aantoonbaar bij 30% van de mensen bij
wie deze soort maagkanker in de familie vaker voorkomt. Dragers van de
mutatie hebben naar schatting 70% risico om maagkanker te krijgen.
Iemand met een (mogelijk) erfelijke aanleg voor maagkanker krijgt het advies
om regelmatig kijkonderzoek van de maag te laten doen. Ook wordt dan
regelmatig onderzoek naar de Helicobacter pylori
geadviseerd. Deze bacterie in de maag kan maagzweren veroorzaken en kan het
risico op maagkanker verhogen. De bacterie is te bestrijden met een
antibioticum.
Erfelijke nierkanker
(Erfelijke) nierkanker komt in Nederland heel weinig voor. Er zijn twee
soorten nierkanker waarbij een erfelijke aanleg een rol kan spelen:
niercelkanker en Wilms-tumor.
Erfelijke niercelkanker - Er zijn verschillende typen
niercelkanker. Er zijnmeerdere genen bekend die betrokken kunnen zijn bij de
verschillende typen niercelkanker.
Niercelkanker kan erfelijk zijn wanneer:
- Iemand niercelkanker heeft op jonge leeftijd.
- Iemandmeerdere tumoren in één nier heeft.
- Iemand gelijktijdig in beide nieren een tumor heeft.
- Een eerste- of tweedegraads familielid ook niercelkanker heeft (gehad).
- Er sprake is van tumoren in andere organen, zoals bij de ziekte van Von Hippel-Lindau.
Wilms-tumor - Een Wilms-tumor is een zeldzame vorm van nierkanker bij kinderen. Bij een deel van de kinderen met deze tumor is deze ontstaan door een erfelijke aanleg, die al dan niet gepaard gaat met aangeboren afwijkingen. Controle-onderzoek bestaat onder meer uit een echografie van de nieren en urine-onderzoek.
Retinoblastoom
Een retinoblastoom is een zeldzame vorm van kanker van het netvlies bij
jonge kinderen (jonger dan 5 jaar). Ongeveer 40% van deze kinderen heeft een
retinoblastoom gekregen vanwege een erfelijke aanleg: een mutatie in het
zogenoemde RB1-gen. Van de kinderen met een erfelijke aanleg voor een
retinoblastoom krijgt 90% de ziekte. Zij hebben in hun latere leven ook een
verhoogd risico op andere kwaadaardige tumoren, zoals botkanker, kanker van
de weke delen of een melanoom (kanker die ontstaat uit pigmentcellen).
Controle-onderzoek bestaat uit regelmatig uitgebreid oogonderzoek
(oogspiegelen) onder narcose vanaf de geboorte tot 4-jarige leeftijd.
Kenmerken van erfelijk retinoblastoom
- Een retinoblastoomin beide ogen.
- Meerdere verwanten die een retinoblastoomhebben (gehad).
- Soms kan een kind dat als eerste in de familie een retinoblastoomheeft, ook een erfelijke aanleg hebben. De genmutatie is dan bij dit kind als eerste in de familie ontstaan.
Laatst gewijzigd op 25 jul 2008
