- Home
- Kanker
- Wat is kanker?
- Oorzaken en risicofactoren
Oorzaken en risicofactoren
Kanker is na hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in
Nederland. Elk jaar krijgen zo'n 73.000 mensen te horen dat zij kanker
hebben. Er zijn meer dan honderd soorten kanker met elk een verschillende
ontstaanswijze. Sommige soorten kanker komen meer voor dan andere. Er kunnen
verschillende soorten kanker in één familie voorkomen. Die hebben meestal
niets met elkaar te maken.
Kanker in Nederland
-
De meeste kankerpatiënten zijn ouder dan 60 jaar.
-
Bij mannen komt longkanker het meeste voor, daarna prostaatkanker.
-
Bij vrouwen komt borstkanker het meeste voor, daarna darmkanker.
-
Per jaar zijn er zo'n 73.000 nieuwe patiënten, waaronder bijna 400 kinderen (0 tot 15 jaar).
-
Per jaar overlijden ruim 39.000 mensen aan kanker.
-
Gemiddeld overleeft circa de helft van alle kankerpatiënten de eerste vijf jaar.
-
Overlevingskansen zijn per soort kanker en het stadium van de ziekte sterk verschillend.
Amper vijftig jaar geleden was er nog maar weinig bekend over de oorzaken
van kanker. De afgelopen jaren heeft wetenschappelijk onderzoek aangetoond
dat er een verband is tussen het ontstaan van kanker en ons eigen gedrag.
Bij ongeveer 35 tot 50% van de nieuwe gevallen van kanker, heeft een
ongezonde leefstijl een belangrijke rol gespeeld bij het ontstaan van de
ziekte.
Aanleg, milieu, leefstijl en toeval
Ieder mens loopt een bepaald risico om kanker te krijgen. Ruim één op de
drie Nederlanders krijgt in de loop van het leven kanker.
Soms heeft iemand aanleg om een bepaalde soort kanker te krijgen, doordat
hij al bij zijn geboorte een verandering in zijn erfelijk materiaal (DNA)
heeft meegekregen. Dit geldt voor ongeveer 5% van alle mensen met kanker.
Sommige mensen denken dat kanker hoofdzakelijk door het milieu wordt
veroorzaakt. Toch blijkt milieuverontreiniging maar een kleine rol te
spelen: niet meer dan zo'n 1% van alle gevallen van kanker wordt veroorzaakt
door milieuverontreiniging.
Een ongezonde leefstijl draagt in belangrijke mate bij aan het ontstaan van
kanker. Met een gezonde leefstijl kunt u zelf veel doen om dit risico te
beperken. Maar een manier van leven die kanker gegarandeerd voorkómt, is er
helaas niet.
Vaak is kanker het gevolg van een samenloop van omstandigheden. Naast aanleg
of leefgewoonten kan toeval een rol spelen. Iemand die altijd gezond heeft
geleefd, kan tóch kanker krijgen. En andersom kan iemand die altijd heeft
gerookt, oud worden zónder kanker te krijgen.
Risicofactoren
Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat bepaalde leefgewoonten en/of
-omstandigheden het risico op een aantal soorten kanker vergroot. Dit worden
risicofactoren genoemd. Voorbeelden hiervan zijn: roken, ongezond eten, veel
alcohol drinken, onvoldoende lichaamsbeweging en overmatige blootstelling
aan de zon. Maar ook: werken met kankerverwekkende stoffen, zoals asbest. De
meeste factoren beïnvloeden het risico pas bij langdurige blootstelling. Een
risicofactor voor de ene soort kanker hoeft dat niet te zijn voor een andere
soort.
Overigens: Kanker is niet besmettelijk. Een hand geven of zoenen kan geen
kanker overbrengen.
Laatst gewijzigd op 07 aug 2010
